„Hańba” październik 2009

8 października 2009

O „Hańbie” rozmawiałyśmy w kontekście filmu w reżyserii Steve’a Jacobsa z Johnem Malkovichem w roli głównej. Ekranizację najważniejszej w dorobku Coetzee’ego powieści obejrzałyśmy wspólnie w ?Żaku”. Sugestywna gra Johna Malkovicha i Jessici Haines bardzo silnie poruszyła nasze emocje i wzbogaciła odbiór lektury.

Podczas spotkania odkrywałyśmy obszary zła w przestrzeni społecznej i osobistej bohaterów, zastanawiałyśmy się nad wrażliwością i motywami działania postaci. Szukałyśmy także analogii między przywoływanym w książce Byronem a osobą profesora. Rozważałyśmy problem dyskryminacji, zagubienia, przywiązania do ziemi jako własnego autonomicznego obszaru w świecie, w którym według Coetzee’ego, ?wszędzie jest niebezpiecznie”. Noblista w swojej powieści zaakcentował silnie obecność przemocy fizycznej i psychicznej, trudności adaptacyjnych, również w przestrzeni afrykańskiej, które być może wynikają z podziałów społecznych, rozpadu więzi międzyludzkich, lęków i cichego przyzwolenia na zło.

Zastanawiałyśmy się nad zderzeniem różnych mentalności i kultur, kondycją duchową inteligenta, który na prowincji spotyka się z prozą życia, brutalnością i światem pielęgnowanych urazów. Doszłyśmy do wniosku, że spotkanie profesora filologii angielskiej, tropiącego w literaturze ślady Lucyfera ze światem gwałtu i nienawiści, zachęca go do refleksyjnego spojrzenia na swoje życie, ułożenia gdzieś zgubionej wcześniej hierarchii wartości, stworzenia głębszej relacji z córką.

Równie głęboko poruszyła nas kreacja postaci Lucy, która wywołała emocjonalną dyskusję i pytania o wiarygodność psychologiczną portretu bohaterki oraz motywy jej trudnych wyborów.

Wspólna refleksja nad naturą świata i wnętrzem człowieka zaowocowała powstaniem mapy przestrzeni zła, odkrywanej przez nas w omawianej powieści.

dr Lilianna Antonik ? moderator spotkania