„Kochanek” Marguerite Duras luty 2010

8 lutego 2010

Tym razem przedmiotem naszej refleksji stała się książka Marguerite Duras „Kochanek”. Powieść ta otrzymała w 1984 roku prestiżową francuską literacką Nagrodą Goncourtów. Mówiąc o tym utworze, nie można pominąć wątków autobiograficznych obecnych w twórczości francuskiej pisarki, którą znawcy literatury próbują umieścić w konkretnej grupie artystycznej często sytuując autorkę choćby w nurcie nouveau roman. Utwory Duras nie pozwalają chyba na tak dość jednolite określenia czy zaszufladkowania, jednak jej proza  niewątpliwie nosi znamiona awangardy. Ten awangardowy styl formy, języka i  przedstawiania problemów w ?Kochanku? szczególnie zainteresował dyskutantki. Zastanawiał nas brak dialogów, zapis myśli bohaterki nieujawnionych w rodzinnych rozmowach, a tym samym milczenie wplecione w narrację, któremu Duras nadała określoną funkcję.

Powieść wzbudziła gorącą dyskusję i pewne wątpliwości natury etycznej i estetycznej. Co  dzieje się, kiedy nastoletnia dziewczyna odkrywa swoją kobiecość, wdzięk, urok osobisty i wszelkie nowe możliwości z tym związane? Jaką decyzję podejmie w chwili spotkania zamożnego starszego od niej o wiele lat mężczyzny innego koloru skóry? A może tekst Duras to tylko typowy romans jakich wiele? Czy czytamy zapis emocji, czy wyrachowania młodej bohaterki? Jak mogą współistnieć ze sobą dwa różne światy: europejski i azjatycki? Co w prozie Duras wydaje się istotniejsze: problematyka czy forma, a może osobliwa synteza tych dwóch elementów? Rozmawiałyśmy również o trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej młodej Francuzki, marzeniach i oczekiwaniach wobec świata, konfrontując te spostrzeżenia z biografią autorki, bowiem – jak sama przyznaje – jej proza ma charakter osobisty. Aby przyjrzeć się bliżej twórczości Duras, nawiązałyśmy do jej eseju ?Ecrire?, w którym zdradza się ze swoim szaleństwem pisania. Próbowałyśmy w ten sposób wnikliwiej spojrzeć na artystyczną kreację ?Kochanka?.

dr Lilianna Antonik – moderator spotkania